Den Haag debatteert. Commissies vergaderen. Rapporten stapelen zich op. Maar ondertussen werken meer dan 1,7 miljoen zelfstandigen in Nederland in een beleidsklimaat dat hen structureel onderschat en ondervertegenwoordigt.

Wat hebben zzp’ers nodig van de politiek — en waarom gebeurt het nog steeds niet?

Dat is de vraag die centraal staat in dit artikel. Want wat zzp’ers nodig van de politiek hebben, is allang geen geheim meer. De signalen zijn overduidelijk. Alleen de wil om te handelen ontbreekt nog. In dit artikel leggen we de vinger op de zere plek — geen vage oproepen, maar 5 concrete beleidsveranderingen die zelfstandig Nederland in 2026 écht verder helpen.

Wat zzp’ers nodig van de politiek hebben — en waarom 2026 het kanteljaar is

De Nederlandse arbeidsmarkt staat onder ongekende druk. Vergrijzing, structurele personeelstekorten in de zorg en het onderwijs, dalende arbeidsmigratie en een groeiende groep professionals die bewust kiest voor zelfstandigheid. Al deze trends wijzen in dezelfde richting: flexibel werk is geen uitzondering meer — het is de norm.

Toch blijft het beleid hangen in een model dat ontworpen is voor de arbeidsmarkt van de jaren negentig. Het traditionele vaste dienstverband wordt beschermd alsof het een bedreigd erfgoed is, terwijl de economische realiteit allang verder is gegaan.

Wat zzp’ers nodig van de politiek hebben is simpel: erkenning dat zelfstandig ondernemen een volwaardige en structurele keuze is — geen tijdelijke oplossing of ontwijkingsconstructie. En die erkenning moet zich vertalen in concreet beleid.

5 concrete punten: dit hebben zzp’ers nodig van de politiek

1. Eerlijke en werkbare handhaving van de Wet DBA

De Wet DBA is niet het probleem. Schijnzelfstandigheid aanpakken is terecht en noodzakelijk. Maar de huidige uitvoering raakt ook de zelfstandigen die het wél goed doen — en dat is precies waar zzp’ers nodig van de politiek een duidelijk antwoord op vragen.

Wat er concreet moet veranderen:

• Een heldere definitie van legitiem zelfstandig werk — per sector, niet als one-size-fits-all
• Rechtszekerheid vooraf via snelle en bindende beoordelingen van arbeidsrelaties
• Handhaving die onderscheid maakt tussen bewuste constructies en goedwillende samenwerking
• Einde aan de angstcultuur bij opdrachtgevers die leidt tot automatische uitsluiting van zzp’ers

In sectoren zoals de zorg heeft die angstcultuur al reële schade aangericht.

Zzp’ers in de zorg: de echte reden van weerstand Lees hoe beleidsonduidelijkheid de zorgsector op slot zet voor zelfstandige professionals.

2. Een sociaal vangnet dat past bij zelfstandigheid

Werknemers in loondienst hebben WW, ziektewet en pensioenopbouw. Zzp’ers staan grotendeels op eigen benen — en dat is voor velen een bewuste keuze. Maar de politiek gebruikt dit gat als argument om zelfstandigen als kwetsbaar te framen, in plaats van de juiste oplossingen te faciliteren.

Dit hebben zzp’ers nodig van de politiek op het gebied van sociale zekerheid:

• Een betaalbare en toegankelijke AOV voor kleine zelfstandigen — het publieke stelsel dat al jaren wordt besproken moet eindelijk worden ingevoerd
• Flexibele pensioenopbouw die aansluit op variabel inkomen — niet via een werkgever maar via een zelfstandig systeem
• Een laagdrempelige BBZ-regeling bij tijdelijke financiële nood — zonder maandenlange bureaucratie

3. Fiscale stabiliteit en langetermijnvisie

De zelfstandigenaftrek wordt jaar na jaar afgebouwd. Op zichzelf begrijpelijk als onderdeel van een groter plan — maar dat grotere plan ontbreekt volledig. Zzp’ers zien hun fiscale voordelen verdwijnen zonder evenwaardig alternatief. Fiscale stabiliteit staat dan ook bovenaan de lijst van wat zzp’ers nodig van de politiek hebben.

Concreet betekent dit:

• Transparantie over de langetermijnvisie op belasting voor zelfstandigen
• Stabiel fiscaal beleid — geen jaarlijkse verrassingen die financiële planning onmogelijk maken
• Een mkb-winstvrijstelling die kleine eenmanszaken eerlijk behandelt
• Gelijke behandeling bij toeslagen en sociale regelingen ten opzichte van werknemers

4. Toegang tot de arbeidsmarkt zonder structurele uitsluiting

Een van de meest schrijnende problemen in 2026: overheden en grote instellingen sluiten zzp’ers preventief uit van opdrachten. Gemeenten, ziekenhuizen en onderwijsinstellingen weigeren zelfstandigen op voorhand — niet omdat samenwerking verboden is, maar uit angst voor handhaving.

Dit is economisch roekeloos op een arbeidsmarkt met structurele tekorten. Preventieve toegang tot opdrachten staat dan ook hoog op de lijst van wat zzp’ers nodig van de politiek hebben:

• Wetgeving die preventieve uitsluiting van zzp’ers verbiedt bij overheidsopdrachten
• Aanbestedingsregels die realistisch zijn voor kleine ondernemers en eenmanszaken
• Actieve stimulering van hybride samenwerkingsmodellen — vast personeel en zelfstandigen naast elkaar

Zzp’er inhuren in de zorg: zo doe je het correct in 2026 Ontdek hoe organisaties zzp’ers compliant kunnen inhuren — ondanks de beleidsonduidelijkheid.

5. Structurele politieke vertegenwoordiging van zelfstandigen

1,7 miljoen zzp’ers. En toch zijn zelfstandigen structureel ondervertegenwoordigd in de politieke besluitvorming. Vakbonden spreken namens werknemers. Werkgeversorganisaties spreken namens bedrijven. Maar wie spreekt namens de zelfstandige?

Dit is misschien wel het meest fundamentele punt van wat zzp’ers nodig van de politiek hebben — een echte stem aan tafel:

• Een vast overlegorgaan tussen kabinet en zzp-vertegenwoordigers — structureel, niet ad hoc
• Een verplichte zzp-toets bij nieuwe arbeidswetgeving — net zoals de mkb-toets al bestaat
• Actieve betrokkenheid van zzp-organisaties bij coalitieakkoorden op nationaal én gemeentelijk niveau

Zzp’ers in coalitieakkoorden 2026: dit moet erin staan Van nationaal naar lokaal — wat gemeenten concreet moeten vastleggen voor zelfstandigen.

De vergrijzing maakt dit urgent — niet optioneel

Nederland vergrijst snel. Tegen 2030 zal een op de vier Nederlanders ouder zijn dan 65. De uitstroom van ervaren kenniswerkers is structureel en onomkeerbaar. Tegelijkertijd wordt arbeidsmigratie politiek steeds moeilijker.

De enige realistische buffer? Flexibele, ervaren zelfstandige professionals die kennis en capaciteit leveren waar en wanneer nodig. Wat zzp’ers nodig van de politiek hebben, is in die context geen linkse of rechtse keuze — het is een pure economische noodzaak.

Den Haag kan niet langer doen alsof de arbeidsmarkt van 2026 werkt zoals die van 1996. De economie wacht niet. De zorg wacht niet. En zzp’ers wachten ook niet meer.

Hoe BijOranje zelfstandigen ondersteunt

Bij BijOranje zien wij dagelijks wat politieke onduidelijkheid in de praktijk betekent voor zelfstandige zorgprofessionals. Opdrachten die wegvallen door angst bij opdrachtgevers. Tarieven die onder druk staan door fiscale onzekerheid. Professionals die overwegen te stoppen — niet omdat ze het werk niet willen, maar omdat het systeem hen tegenwerkt.

Wij geloven dat de oplossing niet ligt in meer regels — maar in betere regels. Eerlijk, werkbaar en toekomstgericht.

Werk jij als zelfstandige zorgprofessional en merk jij de gevolgen van politieke onduidelijkheid? BijOranje helpt jou de juiste opdrachten te vinden — compliant, eerlijk en passend bij jouw expertise. Bekijk het actuele aanbod via bijoranje.nl →

Veelgestelde vragen over wat zzp’ers nodig van de politiek hebben

Wat is het belangrijkste dat zzp’ers nodig van de politiek hebben in 2026?

Het meest urgente punt is rechtszekerheid rondom de Wet DBA. Wat zzp’ers nodig van de politiek hebben is een heldere, per sector uitgewerkte definitie van legitiem zelfstandig werk — zodat zowel zelfstandigen als opdrachtgevers weten waar ze aan toe zijn.

Waarom worden zzp’ers zo weinig vertegenwoordigd in de politiek?

Zelfstandigen vallen structureel tussen wal en schip. Vakbonden vertegenwoordigen werknemers, werkgeversorganisaties vertegenwoordigen bedrijven — maar zzp’ers hebben geen gelijkwaardige politieke stem. Wat zzp’ers nodig van de politiek hebben is een vast overlegorgaan en een verplichte zzp-toets bij nieuwe wetgeving.

Komt er een verplichte AOV voor zzp’ers in 2026?

De invoering van een publieke AOV voor zzp’ers is al jaren in discussie. Verdere stappen worden verwacht in 2026, maar de exacte invulling staat nog niet definitief vast. Volg de actuele ontwikkelingen via de Rijksoverheid AOV-pagina.

Mogen gemeenten zzp’ers uitsluiten van opdrachten?

Niet zonder meer. Gemeenten zijn verplicht per opdracht te beoordelen of inzet van een zzp’er mogelijk is. Preventieve uitsluiting is juridisch aanvechtbaar. Wat zzp’ers nodig van de politiek hebben op dit punt is wetgeving die automatische uitsluiting bij overheidsopdrachten expliciet verbiedt.

Hoe kan ik als zzp’er invloed uitoefenen op politiek beleid?

Sluit je aan bij belangenorganisaties zoals ZZP Nederland, reageer op publieke consultaties over arbeidswetgeving en benader lokale raadsleden direct. Collectieve stem weegt zwaarder dan individuele input — organiseer je samen met andere zelfstandigen voor maximale impact.