Op 6 maart 2026 maakte minister Thierry Aartsen van Werk en Participatie een beslissing bekend waar 1,2 miljoen zelfstandigen al jaren op wachten: het kabinet schrapt het omstreden verduidelijingsdeel van de VBAR — en zet daarmee een volledig nieuwe koers uit voor zzp-wetgeving in Nederland.

Maar wat betekent dit kabinetsbesluit nu écht voor VBAR zzp’ers? Want er heerst veel verwarring. Sommigen denken dat handhaving stopt. Anderen denken dat alle zzp-wetgeving verdwijnt. Beide zijn onjuist — en gevaarlijk om op te vertrouwen.

In dit artikel lees je precies wat er verandert, wat er níet verandert, wat de Zelfstandigenwet inhoudt die de VBAR vervangt en welke vier stappen jij als zelfstandige nú concreet moet zetten. Geen politiek jargon. Gewoon heldere, direct bruikbare informatie.

Zzp’ers in de zorg: de echte reden van weerstand Hoe beleidsonduidelijkheid rondom VBAR de zorgsector jarenlang op slot zette — en waarom dat nu eindelijk kan veranderen.

Wat is de VBAR — en waarom raakte het zo omstreden?

VBAR staat voor Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden. Het wetsvoorstel bestond uit twee afzonderlijke delen — en VBAR zzp’ers moeten dit onderscheid scherp begrijpen om het nieuws correct te interpreteren.

Het VBA-deel moest wettelijk vastleggen wanneer iemand als zzp’er mag werken — met een concreet toetsingskader van criteria. Dit deel stuitte op zoveel politieke weerstand en kritiek van zzp-organisaties dat het volledig vastliep in de Tweede Kamer. Het verduidelijkingsdeel zorgde voor teveel onrust in de markt — wat minister Aartsen ertoe bracht het van tafel te halen en de weg vrij te maken voor de Zelfstandigenwet. Zorgwerk

Het R-deel — het rechtsvermoeden van werknemerschap voor VBAR zzp’ers met een laag uurtarief — heeft brede politieke steun en blijft volledig overeind. Meer dan dat: het wordt versneld ingevoerd.

Opmerkelijk detail: Aartsen ontmantelt het wetsvoorstel van zijn voorgangers binnen twee weken na zijn aantreden als minister. Dat is geen toeval — als Kamerlid schreef hij zelf al een alternatief.

Wat het kabinetsbesluit betekent voor VBAR zzp’ers

Het verduidelijkingsdeel verdwijnt — concreet wat dat betekent

Het kabinet schrapt het onderdeel van de VBAR dat moest vastleggen wanneer iemand daadwerkelijk als zelfstandige werkt en wanneer er juridisch sprake is van een dienstverband.

Voor VBAR zzp’ers betekent dit in de praktijk:

• Het complexe toetsingskader dat opdrachtgevers jarenlang in verwarring bracht verdwijnt
• De angstcultuur waarbij opdrachtgevers zelfstandigen preventief uitsloten krijgt minder juridische voeding
• De huidige beoordelingssystematiek — gebaseerd op het Deliveroo- en Uber-arrest van de Hoge Raad — blijft voorlopig de juridische basis
• Arbeidsrelaties worden nog steeds beoordeeld op basis van arbeid, loon en gezag — en de weging van alle feiten en omstandigheden in onderlinge samenhang

Maar let scherp op: dit betekent absoluut niet dat handhaving op schijnzelfstandigheid stopt of versoepelt. Die loopt onverminderd door — en dat is precies de misvatting die te veel VBAR zzp’ers duur kan komen te staan.

Het rechtsvermoeden blijft — en wordt versneld ingevoerd

Dit is het deel dat veel VBAR zzp’ers direct en concreet raakt. Het kabinet maakt vaart met het deel van het wetsvoorstel dat laagbetaalde zelfstandigen een sterkere rechtspositie geeft — en wil dit zo snel mogelijk door de Tweede en Eerste Kamer loodsen.

Drie dingen die alle VBAR zzp’ers over het rechtsvermoeden moeten weten:

Eerste: Het rechtsvermoeden is geen verbod. Zelfstandigen mogen nog steeds onder €38 per uur werken — maar opdrachtgevers lopen dan meer juridisch risico als de werkrelatie later als dienstverband wordt beoordeeld. Een zzp’er die tevreden is met zijn situatie hoeft er niets mee te doen. Alleen werkenden zelf kunnen een beroep doen op het rechtsvermoeden — de Belastingdienst en Arbeidsinspectie niet. PIDZ

Tweede: De bewijslast wordt omgedraaid. Niet jij als zzp’er hoeft aan te tonen dat je eigenlijk werknemer bent — de opdrachtgever moet aantonen dat er sprake is van echte zelfstandigheid. Lukt dat niet, dan heb je recht op werknemersrechten: ontslagbescherming, loondoorbetaling bij ziekte, WW-uitkering en een vangnet bij arbeidsongeschiktheid.

Derde: De deadline staat vast. Het rechtsvermoeden moet uiterlijk 31 augustus 2026 in het Staatsblad zijn gepubliceerd. Het kabinet mikt erop dat dit deel voor de zomer door beide Kamers is aangenomen, zodat het begin 2027 in werking treedt.

Werk je ruim boven de €38 per uur? Dan heeft dit rechtsvermoeden op korte termijn weinig directe gevolgen voor jou. Maar ook dan is het verstandig je arbeidsrelaties goed gedocumenteerd te hebben

De Zelfstandigenwet: het nieuwe kader dat de VBAR vervangt

In de plaats van het geschrapte VBA-deel komt de Zelfstandigenwet — een initiatiefwetsvoorstel van VVD, D66, CDA en SGP dat minister Aartsen zelf als Kamerlid ontwikkelde. De Zelfstandigenwet moet duidelijkheid verschaffen over wanneer iemand écht zelfstandig ondernemer is en wanneer sprake is van een verkapt dienstverband — zodat iedereen moet kunnen kiezen voor de vrijheid van het zelfstandig ondernemerschap. ZZP Nederland

Een cruciaal verschil met de VBAR: de Zelfstandigenwet stelt het ondernemerschap van de werkende centraal — in plaats van te toetsen wanneer iemand werknemer is. De wet werkt met drie concrete toetsen:

Toets 1 — Zelfstandigentoets: Beoordeelt of je aantoonbaar als ondernemer opereert — eigen klanten, eigen risico, eigen kwaliteitssysteem, meerdere opdrachtgevers.

Toets 2 — Werkrelatietoets: Kijkt naar de feitelijke aard van de samenwerking — is er sprake van gezag, instructie en inbedding in de organisatie?

Toets 3 — Sectoraal rechtsvermoeden: In sectoren waar het risico op schijnzelfstandigheid verhoogd is, kunnen aanvullende of strengere criteria gelden. Daarmee wordt erkend dat sommige sectoren — zoals de zorg — structureel kwetsbaarder zijn.

Een uniek nieuw element: de Zelfstandigenwet voorziet in de oprichting van een Commissie Beoordeling Toetsingskader — gemodelleerd naar het Belgische voorbeeld. Werkenden, opdrachtgevers en toezichthouders kunnen deze commissie verzoeken om een bindend oordeel over een arbeidsrelatie — voorafgaand aan de samenwerking én tijdens de uitvoering. De Belastingdienst en het UWV zijn verplicht dit oordeel te volgen. Dit is een fundamenteel verschil met de huidige praktijk waarbij onzekerheid pas achteraf wordt opgelost.

Handhaving stopt niet — dit is de actuele realiteit

Hier is de boodschap die elke VBAR zzp’er scherp op het netvlies moet hebben: het schrappen van het verduidelijkingsdeel verandert niets aan de handhavingsstrategie van de Belastingdienst.

Minister Aartsen is helder over de overreactie die hij ziet in de markt. Zijn boodschap aan opdrachtgevers die helemaal niet meer met zzp’ers willen werken: je kunt prima met zelfstandigen samenwerken — als je het maar goed regelt.

Wat per direct geldt voor alle VBAR zzp’ers en hun opdrachtgevers:

• Handhaving op schijnzelfstandigheid loopt volledig door — naheffingen zijn mogelijk met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025
• Vergrijpboetes bij aantoonbare kwaadwillendheid blijven van kracht — 10% tot 100% van de naheffing
• Controles starten met een bedrijfsbezoek — daarna kunnen correcties en naheffingen volgen
• Preventief uitsluiten van alle zzp’ers is geen oplossing — het is een kostbare omweg die sectoren als de zorg extra hard raakt

Zzp’er inhuren in de zorg: zo doe je het correct in 2026 Het complete stappenplan voor opdrachtgevers die VBAR zzp’ers compliant willen inhuren — ook in de huidige overgangsfase.

Wat moet jij als zzp’er nú concreet doen?

Ongeacht de politieke ontwikkelingen rondom VBAR zzp’ers zijn er vier stappen die elke zelfstandige direct kan en moet zetten:

Stap 1 — Check je uurtarief en rechtspositie. Werk je onder de €38 per uur? Dan ben je de primaire doelgroep van het rechtsvermoeden dat begin 2027 ingaat. Laat je arbeidsrelatie nu al beoordelen door een arbeidsrechtspecialist — zodat je precies weet waar je staat als de wet van kracht wordt.

Stap 2 — Documenteer je zelfstandigheid waterdicht. Meerdere opdrachtgevers, eigen kwaliteitssysteem, eigen materialen, eigen website, KvK-inschrijving, zakelijke rekening — zorg dat jouw ondernemerschap op elk moment aantoonbaar is. Dit is zowel nu als onder de Zelfstandigenwet je sterkste bescherming.

Stap 3 — Voer het gesprek met je opdrachtgever. Veel opdrachtgevers sluiten VBAR zzp’ers preventief uit uit angst — terwijl samenwerking in de meeste gevallen gewoon mogelijk is als de arbeidsrelatie correct is ingericht. Een open, proactief gesprek voorkomt onnodige uitsluiting en verlies van opdrachten.

Stap 4 — Volg de Zelfstandigenwet actief. De concrete uitwerking volgt de komende maanden. Zodra het wetsvoorstel formeel wordt ingediend en behandeld, veranderen de spelregels opnieuw. Wie voorbereid is, staat sterker — wie afwacht, wordt verrast.

Wat betekent dit voor opdrachtgevers?

De verantwoordelijkheid ligt niet alleen bij zelfstandigen. Opdrachtgevers dragen evenveel juridische verantwoordelijkheid in deze transitie — en het kabinet verwacht een actieve gedragsverandering van hen.

Concreet betekent dit voor opdrachtgevers van VBAR zzp’ers:

• Per opdracht beoordelen of zelfstandigheid reëel is, blijft de wettelijke vereiste
• Een professioneel inhuurbeleid met een beheersingssysteem is geen luxe maar noodzaak
• Preventief uitsluiten van alle zzp’ers is juridisch aanvechtbaar én economisch onverstandig
• De komst van de bindende Commissie Beoordeling Toetsingskader biedt straks de mogelijkheid om vooraf zekerheid te krijgen over een arbeidsrelatie — gebruik die mogelijkheid zodra ze beschikbaar is

BijOranje: navigeren door veranderende zzp-wetgeving

Bij BijOranje volgen wij de ontwikkelingen rondom VBAR zzp’ers, de Zelfstandigenwet en handhaving op schijnzelfstandigheid dagelijks op de voet. Wij helpen zowel zelfstandige zorgprofessionals als opdrachtgevers om de juiste keuzes te maken in een markt die structureel aan het veranderen is — compliant, transparant en zonder onnodige risico’s

Wat zzp’ers écht nodig hebben van de politiek in 2026 Nu de VBAR-discussie eindelijk een nieuwe richting krijgt — welke verdere beleidsveranderingen heeft zelfstandig Nederland nog nodig?

Wil jij weten hoe het VBAR-kabinetsbesluit jouw specifieke situatie als zzp’er beïnvloedt? BijOranje denkt mee en koppelt jou aan opdrachten die passen bij jouw tarief, expertise en rechtspositie. Bekijk het aanbod via bijoranje.nl →

Veelgestelde vragen over VBAR zzp’ers

Wat is de VBAR en waarom wordt een deel ervan geschrapt?

De VBAR — Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden — was een wetsvoorstel dat moest vastleggen wanneer iemand als zzp’er mag werken. Het verduidelijkingsdeel stuitte op zoveel kritiek en politiek verzet dat minister Aartsen besloot het van tafel te halen. In de plaats komt de Zelfstandigenwet — een initiatiefwet die werkt met drie objectieve toetsen voor zelfstandigheid en voorziet in een bindende toetsingscommissie.

Stopt de handhaving op schijnzelfstandigheid nu de VBAR wordt geschrapt?

Nee — absoluut niet. Het schrappen van het verduidelijkingsdeel verandert niets aan de handhavingsstrategie van de Belastingdienst. Handhaving loopt onverminderd door. Naheffingen blijven mogelijk met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025. Bij aantoonbare kwaadwillendheid kunnen vergrijpboetes worden opgelegd. VBAR zzp’ers en opdrachtgevers moeten arbeidsrelaties blijven toetsen en zorgvuldig documenteren.

Geldt het rechtsvermoeden voor alle VBAR zzp’ers?

Nee. Het rechtsvermoeden geldt uitsluitend voor zzp’ers met een uurtarief onder €38 per uur. Voor deze groep wordt juridisch vermoed dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst zodra zij zich daarop beroepen. Zzp’ers die ruim boven dit tarief werken ondervinden geen directe gevolgen. Bovendien kunnen alleen werkenden zelf — niet de Belastingdienst — een beroep doen op het rechtsvermoeden.

Wat is de Zelfstandigenwet die de VBAR vervangt?

De Zelfstandigenwet is een initiatiefwetsvoorstel van VVD, D66, CDA en SGP. Het stelt het ondernemerschap van de werkende centraal en werkt met drie toetsen: een zelfstandigentoets, een werkrelatietoets en een sectoraal rechtsvermoeden. Uniek is de bindende Commissie Beoordeling Toetsingskader, waarbij arbeidsrelaties vooraf kunnen worden getoetst. De wet is nog in uitwerking en moet de komende maanden formeel worden ingediend bij de Tweede Kamer.

Wat moeten opdrachtgevers nu doen na het VBAR-kabinetsbesluit?

Opdrachtgevers moeten per opdracht blijven beoordelen of samenwerking met een zzp’er realistisch en compliant is. Preventief uitsluiten van alle zelfstandigen is geen juridisch houdbare strategie. Een professioneel inhuurbeleid met een beheersingssysteem — inclusief documentatie van de arbeidsrelatie — is de sterkste bescherming. De komst van de bindende toetsingscommissie biedt straks de mogelijkheid om vooraf zekerheid te krijgen.

Waar kan ik de officiële kabinetsbrief over het VBAR-besluit vinden?

De officiële aankondiging van minister Aartsen staat gepubliceerd op de Rijksoverheid website. Voor uitgebreide duiding en analyse kun je terecht bij ZZP Nieuws — een van de meest betrouwbare bronnen voor actueel zzp-nieuws in Nederland.