In Nederland werken meer dan 1,7 miljoen mensen als zelfstandig ondernemer. Ze leveren thuis zorg, bouwen wijken, begeleiden jongeren en drijven de lokale economie. Toch zijn zzp’ers in coalitieakkoorden van gemeenten nog altijd een ondergeschoven kindje. Terwijl politici pagina’s volschrijven over woningbouw, duurzaamheid en veiligheid, ontbreekt de zelfstandig ondernemer in veel akkoorden volledig.
Dat moet veranderen — en 2026 is het moment.
Met de gemeenteraadsverkiezingen in aantocht, worden nu de kaders gelegd voor het beleid van 2026 tot 2030. Voor zzp’ers is dit een unieke kans. In dit artikel lees je precies welke punten zzp’ers in coalitieakkoorden 2026 thuishoren — en hoe jij als zelfstandige ervoor zorgt dat jouw stem wordt gehoord.
Waarom zzp’ers in coalitieakkoorden 2026 niet mogen ontbreken
Uit analyses van coalitieakkoorden uit de periode 2022–2026 blijkt dat zzp’ers zelden expliciet worden benoemd. Gemeenten spreken over “ondernemers” en “werkgevers” — maar daarmee bedoelen ze vrijwel altijd het mkb of grotere bedrijven. De zelfstandig ondernemer valt structureel tussen wal en schip.
Dat is niet alleen oneerlijk. Het is ook economisch onverstandig.
Zzp’ers zijn de flexibele ruggengraat van de lokale arbeidsmarkt. Ze vullen personeelstekorten op in de zorg, het onderwijs en de techniek. Ze starten innovatieve initiatieven die steden levendiger en veerkrachtiger maken. En ze doen dit zonder aanspraak te maken op de vangnetten die werknemers wél hebben.
Als gemeenten zzp’ers blijven negeren in hun coalitieakkoorden, missen ze een enorme kans om lokale economieën te versterken.
Dit moeten zzp’ers in coalitieakkoorden 2026 concreet eisen
1. Expliciete erkenning als zelfstandig ondernemer
Het klinkt simpel, maar het is de basis: zzp’ers moeten bij naam worden genoemd in het coalitieakkoord. Niet verstopt onder “ondernemers” of “flexwerkers” — maar als een zelfstandige categorie met eigen uitdagingen en behoeften.
Gemeenten die zzp’ers serieus nemen, beginnen met erkenning. Pas daarna volgt beleid.
2. Toegankelijke gemeentelijke opdrachten voor zelfstandigen
Een van de grootste frustraties van zzp’ers is dat gemeentelijke opdrachten en aanbestedingen in de praktijk onbereikbaar zijn voor kleine ondernemers. Minimumeisen rond omzet, personeelsomvang of verzekeringen sluiten zelfstandigen systematisch uit — ook als ze inhoudelijk perfect gekwalificeerd zijn.
Wat zzp’ers in coalitieakkoorden 2026 nodig hebben:
- Aanbestedingsdrempels die ook voor eenmanszaken realistisch zijn
- Opdrachten actief opengesteld voor zelfstandige professionals
- Geen automatische uitsluiting op basis van bedrijfsomvang
Dit geldt ook binnen de kaders van de Wet DBA. Gemeenten moeten per opdracht beoordelen wat mogelijk is — en zzp’ers niet op voorhand uitsluiten uit angst voor schijnzelfstandigheid. Wil je meer weten over hoe die angst de markt beïnvloedt? Lees ons artikel Zzp’ers in de zorg: de echte reden van weerstand.
3. Werkbare uitvoering van de BBZ-regeling
De Besluit Bijstandverlening Zelfstandigen (BBZ) is bedoeld als vangnet voor zzp’ers in financiële nood. In de praktijk is de regeling bij veel gemeenten onbekend, slecht uitgevoerd of omgeven met zoveel bureaucratie dat zelfstandigen er geen gebruik van maken.
Zzp’ers in coalitieakkoorden 2026 verdienen een concrete afspraak: de BBZ wordt actief gecommuniceerd, laagdrempelig uitgevoerd en zonder onnodige vertraging verleend aan ondernemers die het nodig hebben.
4. Minder regeldruk voor ondernemers die vanuit huis werken
Een groot deel van de Nederlandse zzp’ers werkt vanuit huis. Toch stuit je als zelfstandige thuiswerker regelmatig op lokale regels die je bedrijfsvoering bemoeilijken — van bestemmingsplannen tot parkeerproblemen voor klanten.
Gemeenten kunnen het verschil maken door:
- Duidelijke regels op te stellen voor kleinschalige bedrijfsactiviteiten aan huis
- Thuiswerkende zzp’ers niet te behandelen als commerciële bedrijfspanden
- Procedures te vereenvoudigen voor vergunningen en ontheffingen
5. Één aanspreekpunt binnen de gemeente
Dit is misschien wel de meest praktische eis: elke gemeente zou een vast loket of aanspreekpunt moeten hebben specifiek voor zelfstandig ondernemers. Niet een algemeen ondernemersloket waar zzp’ers verdwalen tussen mkb-vraagstukken — maar een plek waar zelfstandigen terechtkunnen met vragen over vergunningen, regelingen, opdrachten en lokaal beleid.
De rol van gemeenten in de handhaving van de Wet DBA
De Wet DBA blijft een gevoelig onderwerp. Gemeenten zijn als opdrachtgever zelf ook onderhevig aan de handhavingsregels rondom schijnzelfstandigheid. Dat heeft ertoe geleid dat sommige overheden zzp’ers preventief uitsluiten van opdrachten — ook wanneer samenwerking gewoon mogelijk zou zijn.
Dit is een gemiste kans én een onterechte maatregel.
Zzp’ers in coalitieakkoorden 2026 verdienen een heldere gemeentelijke visie op de Wet DBA: niet risicomijdend uitsluiten, maar actief zoeken naar werkbare samenwerkingsvormen. Hoe de bredere markt hier mee omgaat, lees je in ons artikel ZZP-inhuur 2026: Zachte landing of schokgolf?.
Hoe BijOranje zzp’ers ondersteunt in deze transitie
Bij BijOranje zien wij dagelijks hoe zelfstandige professionals worstelen met veranderende regels, terughoudende opdrachtgevers en onduidelijk lokaal beleid. Wij geloven dat zzp’ers een sterke, duidelijke stem verdienen — op de werkvloer én in de politiek.
Daarom helpen wij zelfstandigen niet alleen aan de juiste opdrachten, maar informeren wij hen ook over ontwikkelingen die direct invloed hebben op hun praktijk. Want een goed geïnformeerde zzp’er staat sterker — in onderhandelingen, bij gemeenten en op de markt.
Wat kun jij doen voor de verkiezingen van 2026?
Je hoeft geen lobbyist te zijn om invloed te hebben. Dit zijn drie concrete stappen die elke zzp’er nu kan zetten:
- Lees het conceptakkoord van jouw gemeente zodra het beschikbaar komt — check of zzp’ers expliciet worden benoemd.
- Neem contact op met lokale raadsleden via sociale media of inspraakavonden. Één mail van een ondernemer uit de eigen gemeente telt zwaarder dan je denkt.
- Sluit je aan bij een zzp-belangenorganisatie die actief lobbyt voor zzp-vriendelijk lokaal beleid — collectieve stem, collectief resultaat.
Ben jij als zzp’er klaar voor 2026? Bij BijOranje helpen wij zelfstandige professionals met de juiste opdrachten, actuele informatie en praktische ondersteuning. Bekijk ons aanbod en meld je aan via bijoranje.nl →
Veelgestelde vragen over zzp’ers in coalitieakkoorden 2026
Waarom worden zzp’ers zo weinig genoemd in coalitieakkoorden?
Zzp’ers vallen in lokaal beleid vaak onder de brede noemer “ondernemers” — waarmee gemeenten doorgaans het mkb bedoelen. Zelfstandigen hebben andere behoeften dan bedrijven met personeel, maar krijgen zelden een eigen beleidsruimte. Dit is een structureel probleem dat alleen verandert als zzp’ers zichzelf actief laten horen in het politieke proces.
Wat zijn de belangrijkste eisen voor zzp’ers in coalitieakkoorden 2026?
De vijf belangrijkste punten zijn: expliciete erkenning als zelfstandige categorie, toegankelijke gemeentelijke opdrachten, werkbare uitvoering van de BBZ, minder regeldruk voor thuiswerkende ondernemers en één vast gemeentelijk aanspreekpunt voor zzp’ers.
Hoe beïnvloedt de Wet DBA het gemeentelijk inkoopbeleid voor zzp’ers?
Veel gemeenten sluiten zzp’ers preventief uit van opdrachten uit angst voor naheffingen rondom schijnzelfstandigheid. Dit is in veel gevallen onnodig. Gemeenten kunnen per opdracht beoordelen of inzet van een zelfstandige mogelijk is — mits de arbeidsrelatie correct wordt ingericht.
Hoe kan ik als zzp’er invloed uitoefenen op het coalitieakkoord van mijn gemeente?
Reageer op inspraakrondes, benader lokale raadsleden direct en sluit je aan bij zzp-belangenorganisaties. Gemeenten zijn wettelijk verplicht burgers te betrekken bij beleidsvorming — gebruik die ruimte actief.
Wat doet BijOranje voor zzp’ers in 2026?
BijOranje ondersteunt zelfstandige professionals met opdrachten, actuele marktinformatie en praktische begeleiding. Wij volgen de ontwikkelingen rondom Wet DBA en lokaal zzp-beleid op de voet en informeren onze achterban proactief over veranderingen die hen raken.
