Werken als zzp’er in de zorg was jarenlang een aantrekkelijke optie — flexibel, goedbetaald en met veel autonomie. Maar de afgelopen jaren is er iets veranderd. Steeds meer zorgorganisaties lijken de deur te sluiten voor zelfstandige zorgprofessionals. Maar waarom eigenlijk? Is het echt alleen de wetgeving die roet in het eten gooit, of speelt er meer?
In dit artikel duiken we dieper in de échte redenen achter de weerstand tegen zzp’ers in de zorg — en wat dit concreet betekent voor jou als zelfstandige.
Waarom zorgorganisaties zzp’ers mijden: meer dan alleen de wet
De meeste discussies over zzp’ers in de zorg beginnen én eindigen bij de Wet DBA en schijnzelfstandigheid. Logisch, want de handhaving door de Belastingdienst heeft veel organisaties flink zenuwachtig gemaakt. Maar wie alleen naar de wet kijkt, mist het grotere plaatje. De weerstand is namelijk óók strategisch, organisatorisch en — soms — gebaseerd op beeldvorming die niet altijd met de werkelijkheid overeenkomt.
De Wet DBA: onzekerheid als spelbreker
Laten we beginnen bij het meest genoemde struikelblok: de regelgeving rondom schijnzelfstandigheid. De Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA) heeft tot doel schijnconstructies op de arbeidsmarkt aan te pakken. In de praktijk heeft dit bij veel opdrachtgevers geleid tot risicomijdend gedrag. Zorgorganisaties zijn bang voor naheffingen, boetes en juridische aansprakelijkheid — ook als ze te goeder trouw hebben gehandeld.
Toch is het recht om zzp’ers in de zorg in te huren zeker niet verdwenen. Arbeidsrelaties die goed zijn ingericht — waarbij de zelfstandige professionele autonomie heeft en meerdere opdrachtgevers bedient — zijn gewoon toegestaan. Het probleem is dat veel organisaties de kennis of de capaciteit missen om dit juridisch correct te organiseren, en dan kiezen ze maar voor de veilige weg: geen zzp’ers.
Strategische keuzes achter de terughoudendheid
Naast de wetgeving spelen er ook bewuste organisatorische overwegingen mee. Steeds meer zorginstellingen kiezen actief voor een vaste kern van medewerkers in loondienst. Dat heeft meerdere voordelen die niets met de wet te maken hebben:
- Continuïteit van zorg: vaste medewerkers kennen de patiënten, de werkwijzen en de cultuur van de organisatie.
- Voorspelbare kosten: het uurtarief van een zzp’er in de zorg ligt vaak hoger dan het loonkostenequivalent van een werknemer in loondienst.
- Minder administratieve druk: contracten, facturatie en compliance kosten organisaties tijd en geld.
- Kwaliteitsborging: sommige instellingen linken vast personeel aan hogere kwaliteitsnormen en een beter inwerktraject.
Kortom: de keuze om minder zzp’ers in te huren is in veel gevallen een bewuste strategische beleidskeuze — geen noodmaatregel. Zorgorganisaties herstructureren hun personeelsbestand, en zzp’ers zijn daarin vaak de eerste variabele die wordt bijgesteld.
Zzp’ers in de zorg en personeelstekorten: een paradox
Hier wordt het interessant — en misschien zelfs contradictorisch. De zorgsector kampt al jaren met ernstige personeelstekorten. Van verpleeghuizen tot GGZ-instellingen: er is bijna overal een tekort aan goed opgeleide zorgprofessionals. En toch beperken organisaties het gebruik van zzp’ers, die juist een flexibele buffer zouden kunnen zijn bij piekdrukte of specialistische zorgvragen.
Brancheorganisaties waarschuwen niet voor niets dat het sterk terugdringen van zzp-inzet in bepaalde zorgdomeinen de capaciteit kan schaden. Denk aan nachtzorg, spoedopvang of specialistische verpleging. Juist in díé situaties zijn flexibele zorgprofessionals onmisbaar — en zijn zzp’ers in de zorg niet het probleem, maar juist de oplossing.
Beeldvorming en bestuurlijke keuzes: de onderschatte factor
Er is nog een factor die zelden openlijk wordt benoemd: beeldvorming. Zorgjournalisten en sectoranalisten signaleren dat er soms een gevoel heerst dat werken met zzp’ers “niet meer mag” — terwijl dat feitelijk niet klopt. Dit perceptieprobleem heeft reële gevolgen. Bestuurders die onzeker zijn over de regelgeving, kiezen voor de risicoloze optie: geen zzp’ers inhuren, punt.
Dat is begrijpelijk, maar niet altijd noodzakelijk. Wanneer arbeidsrelaties met zzp’ers in de zorg goed worden ingericht — met duidelijke afbakening van taken, bewijs van meerdere opdrachtgevers en echte ondernemersvrijheid — is inzet van zelfstandigen in veel gevallen gewoon mogelijk én legaal.
Wat betekent dit voor jou als zzp’er in de zorg?
Als zelfstandige zorgprofessional navigeer je momenteel door ruw water. De markt is veranderd, maar er zijn zeker nog kansen. Hier zijn vier concrete dingen die je kunt doen om sterk te staan:
- Versterk je ondernemersdossier. Zorg voor aantoonbaar ondernemerschap: meerdere opdrachtgevers, een eigen website, eigen materialen en een btw-registratie. Dit beschermt jou én je opdrachtgever.
- Werk met een goedgekeurde modelovereenkomst. Gebruik een overeenkomst van opdracht die is goedgekeurd door de Belastingdienst, zodat beide partijen zekerheid hebben.
- Richt je op niches met personeelstekorten. Specialistische zorgdomeinen zoals GGZ, ouderenzorg en intensieve thuiszorg hebben de grootste behoefte aan flexibele professionals.
- Overweeg een intermediair. Bureaus gespecialiseerd in zzp’ers in de zorg kunnen de juridische en administratieve afhandeling overnemen — en zo de drempel voor opdrachtgevers verlagen.
De toekomst van zzp’ers in de zorg: kansen blijven bestaan
De discussie over zelfstandigen in de zorgsector is verre van afgerond. Wetgeving, arbeidsmarkttekorten en organisatiestrategieën blijven met elkaar in wisselwerking. Maar één ding is zeker: de behoefte aan flexibele, hoogopgeleide zorgprofessionals verdwijnt niet. De vraag verandert, niet het aanbod.
Voor zzp’ers in de zorg betekent dit dat aanpassing de sleutel is. Niet elke zorgorganisatie staat open voor zelfstandigen — maar er zijn er genoeg die dat wél doen, mits de samenwerking professioneel is ingericht. De markt selecteert nu op kwaliteit en compliance, niet op kwantiteit.
Klaar om jouw positie als zzp’er in de zorg te versterken? Bekijk ons complete overzicht van opdrachten voor zelfstandige zorgprofessionals en ontdek hoe wij jou helpen om compliant, flexibel en succesvol te werken in de zorg. Bekijk beschikbare zorgopdrachten voor zzp’ers →
Veelgestelde vragen over zzp’ers in de zorg
Mogen zorgorganisaties nog steeds zzp’ers inhuren?
Ja, het inhuren van zzp’ers in de zorg is niet verboden. Zolang de arbeidsrelatie correct is ingericht — met bewijs van zelfstandigheid en gebruik van een goedgekeurde overeenkomst van opdracht — is inzet van zelfstandigen gewoon toegestaan. Veel organisaties zijn echter voorzichtiger geworden door handhavingsrisico’s rondom schijnzelfstandigheid.
Wat is schijnzelfstandigheid en waarom is het een probleem voor zzp’ers in de zorg?
Schijnzelfstandigheid betekent dat iemand formeel als zzp’er werkt, maar in de praktijk voldoet aan alle kenmerken van een werknemer: vaste werktijden, exclusiviteit voor één opdrachtgever en weinig professionele autonomie. De Belastingdienst kan in dat geval loonbelasting naheffen bij de opdrachtgever. Voor zzp’ers in de zorg is dit extra gevoelig vanwege de aard van het werk.
Welke zorgsectoren bieden nog de meeste kansen voor zzp’ers?
Sectoren met de meeste kansen voor zzp’ers in de zorg zijn momenteel: geestelijke gezondheidszorg (GGZ), verpleeghuiszorg, intensieve thuiszorg en gespecialiseerde revalidatie. Dit zijn domeinen met structurele personeelstekorten waar de vraag naar flexibele professionals hoog blijft, ondanks het veranderende beleid.
Hoe bescherm ik mezelf als zzp’er in de zorg tegen juridische risico’s?
De belangrijkste stappen zijn: werk met meerdere opdrachtgevers tegelijk, gebruik een door de Belastingdienst goedgekeurde modelovereenkomst, documenteer je ondernemerschap (eigen website, KvK-inschrijving, zakelijke rekening) en zorg voor een professionele aansprakelijkheidsverzekering. Overleg bij twijfel altijd met een arbeidsrechtspecialist.
Wat verandert er voor zzp’ers in de zorg in 2026?
2026 wordt een kanteljaar voor zelfstandige zorgprofessionals. De handhaving op schijnzelfstandigheid wordt verder aangescherpt, en zorgorganisaties staan voor een belangrijke keuze: aanpassen of achterblijven. Of dit uitdraait op een zachte landing of een echte schokgolf voor de sector, lees je in ons uitgebreide analyse-artikel ZZP-inhuur 2026: Zachte landing of schokgolf?.
